Yücekapı Köyü ve Ahıska Türkleri: Tarihsel Bağlar

Yücekapı (Hanzır) Köyü’nün Asli unsurları Ahıska Türkleri İle Tarihsel Bağı:

Yücekapı (Hanzır) Köyü’nün kuruluş yıllarını, bölgenin sosyo-kültürel
yapısını ve Serhat coğrafyasının sınır güvenliğini anlamak için, hemen yanı
başımızda köklü bir geçmişe sahip olan Ahıska Türkleri tarihiyle olan bağları
da ortaya koymak gerekir. Dedelerimizin ve aile büyüklerimizin nesilden nesil e
aktardığı sözlü tarih anlatımları, köyün demografik yapısının ve kardeşlik
bağlarının bu dönemde nasıl güçlü bir harçla karıldığını açıkça göstermektedir.

Ahıska, Türkiye’nin kuzeydoğusunda, Ardahan ilimize sınırı olan tarihi bir
bölgedir. Dede Korkut kitabında “Ak-Sıka” (Ak-Kale) olarak geçen bu
topraklardaki Türk varlığı çok eski çağlara uzanır.

Kıpçak Türkleri:  Bazı Akademik verilere göre Ahıska Türklerinin asıl
ataları Atabek Kıpçak (Kuman) Türkleridir.

 Osmanlı Kimliği: Gürcistan’ın güneyindeki Ahıska (Samtshe-Javakheti)
bölgesi, 1578’den 1828’e kadar Osmanlı toprağıyken 1829 Edirne Antlaşması ile
Rusya’ya bırakılmıştır Bölge ilk Osmanlı idaresine geçtiğinde yüzyıllarca
Serhat boyunda Osmanlı sınırını korumuşlardır. Bu bağlılıklarından dolayı
Ahıska’da “Osmanlı Türkleri” olarak anılmışlardır.

Göç Rotası: Ardahan ve Kars’tan Yücekapı’ya (1920 li yıllar)Ahıska
Türklerinin Yücekapı’yı (Hanzır) vatan tutmaları basamaklı bir rotayla
gerçekleşmiştir. Sınırımızın öte yakasındaki baskılardan dolayı ilk olarak
sınır hattındaki Ardahan, Kars, Iğdır yörelerine yerleşmişlerdir.

1924’lü yıllar, Sovyet rejiminin Türk kimliğini sistemli şekilde baskı
altına aldığı ve arazileri zorla kolhozlara bağladığı yıllardır. 1924-1937
arası Sovyetler Ahıska’da din adamlarının tutuklanması, Türkçe okulların
kapatılması gibi baskılarını arttırmaları ve 1930’da Stalin’in desteğiyle
birçok Ahıskalının soyadı zorla Gürcüce’ye çevirilmeye çalışılmıştır. Bu
baskılara dayanamayan çok sayıdaki Ahıska Türkü sınırı geçerek Türkiye’ye
sığınmıştır.Bu ağır baskıdan dolayı sınır hatlarını aşan muhacir kafileleri,
öncelikle (1924-1928) Kars ve Ardahan bölgesine yerleşmişlerdir. Bu bölgelerde
belirli bir süre kaldıktan sonra, bir kısmı Ağrı Eleşkirt’e gelerek Uzunyazı,
Toprakkale, Mollasüleyman, Remikan, Yücekapı (Hanzır) köylerine
yerleşmişlerdir. Ahıska Türklerinin Yücekapı ve çevre köylere yerleşimi ile birlikte tarım havzasının kullanımı mısır papates soğan fasulye gibi tarım ürünlerinin kullanımı ekimi hasadı zirve yapmıştır aşiretler de bu tarım ürünlerini ekip biçerek çevre ekonomisini çeşitlendirmişlerdir.  Eleşkirt ovasını İlk kuruluş yıllarını, dayanışmaları ve Serhat kültürünü
incelerken; bu topraklarda Ahıska Türklerinin hatırasını korumak tarih
bilincimizin en değerli köşe taşı olacaktır.

TEŞEKKÜR VE AKADEMİK KAYNAKÇA

1-Bu araştırmada yer alan tarihi veriler ve yapısal analizler Damla
KOTAN’ın  2019 yılında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi bünyesinde
başarıyla tamamladığı 376 sayfadan oluşan “Türk Romanında Ahıska
Türkleri” başlıklı Yüksek Lisans Tez çalışmalarından yararlanılarak
ve  tarihi osmanlı arşiv araştırmalarından yararlanılarak derlenmiştir.

Yazar:                   Damla KOTAN (Yüksek Lisans Tezi)

Danışman:           Doç. Dr. Mustafa Aydemir

Üniversite:           Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

Yıl:                         2019-Ağrı

2- Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi; “Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Göç Etmesi ve Türk
Vatandaşlığına Alınması ile İlgili Hukuki Sorunlar” – G. Ganiyeva

 

Yukarı Çık