Harmandan Sofraya Yücekapı Kültürü: Toprağın, Emeğin ve Kardeşliğin Hikâyesi

Yücekapı Kültürü’nde Yüz Yıllık Kardeşlik ve Tarih Mozaiği

Bir eski zamandı..

ne güzeldi..Nasıl da mutluyduk… evimizi aydınlatacak elektriğimiz gittiğinde.. gaz lambası neyimize yetmezdi ki.. arada bir bakardım gaz lambasının içine.. şişe içerisinde yeterince gaz da varsa değmeyin keyfimize, öyle internet, cep telefonu nedir bilmezdik, siyah beyaz televizyonda çizgi film yetiyordu bize.. o gün soba üstünde bulgur pilavı, tandır ekmeği yanında turşu, çeçil peyniri sıcak ocak başında ne de güzel giderdi… stres mi dedin nasıl bir şey hastalık mı ne bu bilmezdik.. öyle hiç acelemiz yoktu.. uzun gecelerde lapa lapa yağan karı seyrederdik pencereden.. ninemin bitmeyen hikayelerini keyifle dinlerdim, keloğlan hikayeleri panot adam hikayeleri hiç bitmesin isterdim.. soğuk olurdu geceler….. sobamız sönünce yere serer yatağımızı keyifle uyurduk.. yarına Allah kerim…

Ağrı Eleşkirt’in uçsuz bucaksız yemyeşil ovasında, köyümüz Yücekapı’da zaman takvim yapraklarıyla değil, mevsimlerin kokusuyla ve toprağın ritmiyle ölçülürdü. Harmanın genzi yakan sarı tozu, ilkbaharın içimizi kıpır kıpır eden telaşı, kış akşamlarının soba başında demlenen koyu sohbetleri ve o her daim kalabalık, her daim bereketli Yücekapı sofraları… İşte bizim kültürümüzün, karakterimizin ve en saf çocukluk hatıralarımızın mayasıydı bunlar.

Yücekapı’da hayat Ağustos ayında patoslara vurulan altın sarısı buğdayların imece usulüyle yıkanıp “yazgı”lara serilmesiyle başlar, kaynatılan buğdaylardan yapılan “hedik” yada “den” ile kışlık bulgur hazırlığına dönüşürdü; Yeşilyurt Mahallesi’ndeki iki su değirmeni ve serin deremiz bu döngüye can verirken çocuklar için de neşeli bir buluşma noktası olurdu.

İlkbahar; toprağın uyanışı, Şeryan Çayı ve Abes üzerinden geçen yayla özlemi, çeçil (cical) peyniri ve yağmura rağmen büyük bir heyecanla hazırlıkları yapılan 23 Nisan şenlikleriyle doluydu. Bayramlar ise naylon torbalarla kapı kapı şeker toplanan, büyüklerin ve küçüklerin karşılıklı saygıyı en saf haliyle yaşadığı bir neşe kaynağıydı. Kışın ise lapa lapa kar altında sobanın sıcaklığı, üstünde pişen kartollar ve siyah-beyaz televizyonlar eşliğinde komşuluk bağlarının ve emanet bilincinin en saf şekilde sürdürüldüğü sıcak bir huzur hâkim olurdu.

Gökyüzünden süzülerek inen, ama bir o kadar da sessizliğin, huzurun yayıldığı o lapa lapa yağan bembeyaz kar taneleri, derin bir huzurla gelirdi. Çünkü yolların kapanması, buz gibi soğuğun bastırması bir anlam ifade etmiyordu. Çünkü içeride sımsıcak yanan sobanın başındaki o derin huzur veren sıcaklık yetiyordu o temiz yüreklere.

Soba üstünde pişen kartollar, mis gibi Anadolu bereketi kokusu yayardı tüm odalara. Televizyonlar renksiz olsa da yürekler rengarenkti. Çünkü atalarımdan kalan güven mirası, o yüreklerde tüm renkleri barındırırdı. Komşu, akraba, eş dost apansız çat kapı gelir gider, acaba şüphesinin kırıntısı hissedilmezdi benliklerde. Komşunun emanetine kendi malından fazla değer verilir, özen gösterilirdi. Çünkü öyle görmüştür büyüklerden. Kış soğuğu dışarıda dişleri gıcırdatsa da, bilirdi bir kapıya Sığınılabileceğini

Kışın o soğuk kuytu gecelerde, çoğunlukla elektrikler kesilir, günlerce gelmezdi. Gaz lambası ışığında kendi gölgelerimiz animasyonumuz olurdu, eğlendirirdi çocukları. Çünkü yok olmanın yüreklerde değil, zihinlerde olduğunun bir kanıtı olsa gerek bu gölge oyunları.

Bugün bile bir gaz lambasının dumanı burunları sızlatıyorsa, çocukluğa götürüyorsa, boğazı yutkunduruyorsa, bunun kıymeti bilinmesin de daha ne olsun.

Aslında herkes özler çocukluğunu ama aslında özlenen çocukluğun o çocuksu tertemiz duygulardır

Küreselleşen dünya gerçeğiyle kaosun, kargaşanın ve kavganın neredeyse sıradanlaştığı son çeyrek yüzyılda; insanlık artık gerçek insanlığı kuytularda, sığ yerlerde ve çok geçmişlerde arar oldu. Çünkü hırs, kibir, ego ve maddiyat; eskiden bizim topraklarımızda değersizdi, önemsizdi.

Yücekapı (Hanzır) Köyü; işte o özlenen insani değerlerin, dayanışmanın, birlik olmanın, kardeşliğin, sevginin ve saygının en saf haliyle el ele verip buluştuğu eşsiz bir kültür mozaiğidir. Bir asrı aşan köklü tarihine; Ahıska muhacirlerinden kadim bölge aşiretlerine, Karapapaklardan Serhat kültürünün tüm renklerine uzanan farklı etnik ve kültürel kökenlerine rağmen; huzuru, kardeşliği ve birlikteliği en üst seviyede özümseyen, bu değerleri bugün hâlâ yüreğinde hisseden, yaşatan ve koruyan gerçek insanlık abideleri Yücekapı köylüleridir.

Belki de köylümüz kendi kıymetini bilmiyordur. Çünkü Yücekapı’da huzur o kadar doğaldır ki, kimse onun ne kadar büyük bir değer olduğunu bile fark etmiyor. Oysa bugün tüm dünyada insanların en çok aradığı şey, Yücekapı’da tam yüz yıldır zaten vardır: Birlikte, kavgasız ve kardeşçe yaşamak. Mesafe olarak ne kadar uzak kalınsa da, gurbetteki her Yücekapılının yüreği daima köyünü arar. Çünkü aslında aradığı şey sadece doğduğu topraklar değil; uzak kaldığını hissettiği Yücekapı’nın o eski, eşsiz huzuru ve tertemiz insanlığıdır.

Bu Arşiv Neden Kuruldu?

yucekapikoyu.com, sadece geçmişin belgelerini, haritalarını ve göç yollarını kayıt altına alan bir tarih arşivi değildir. Bu platform; unutulmaya yüz tutan bu eşsiz toplumsal değeri yeniden hatırlatmak, ortak hatıralarımızı geleceğe taşımak ve Yücekapı’nın gerçek kıymetini tüm Yücekapılılara bir kez daha göstermek için vardır.

Yücekapı’nın diğer hikâyelerini okumak için ana sayfaya bakın.

Yukarı Çık