Kör Hüseyin Paşa ve Hamidiye Alayları Dönemi

Haydaranlı Kör Hüseyin Paşa - Tekmal Köyü Patnos

Kör Hüseyin Paşa (1845-1929) kimdir? Haydaranlı aşiretinden, Doğu Anadolu’nun yakın tarihinde iz bırakmış, Hamidiye Alayları döneminin tanınmış isimlerinden biridir.

Haydaranlı Kör Hüseyin Paşa’nın Doğumu ve Gençliği 1862 yılında, bugün Ağrı’nın Patnos ilçesine bağlı Tekmal köyünde dünyaya geldiği aktarılan Haydaranlı Kör Hüseyin Paşa kimdir? çocukluğu, aşiret hayatının güçlü gelenekleri, aile bağları ve dönemin zorlu şartları içerisinde geçti. Henüz gençlik çağındayken babasını kaybetmesi, hayatının seyrini değiştiren önemli bir dönüm noktası oldu. Omuzlarına yalnızca kendi geleceğinin değil, ailesinin ve mensubu olduğu Haydaran aşiretinin sorumluluğu da yüklendi. Genç yaşta aşiret liderliğini üstlenmesi, onun hayatında yeni bir dönemin başlangıcıydı. O artık yalnızca bir ailenin evladı değil, sözü dinlenen, kararları takip edilen ve çevresindeki insanların beklentilerini taşıyan bir liderdi.

Haydaranlı Kör Hüseyin Paşanın Hamidiye Alayları dönemi:

Osmanlı İmparatorluğu’nun Sultan II. Abdülhamid döneminde doğu vilayetlerinde yürüttüğü askerî ve siyasi politikalar kapsamında, 1891 yılında Hamidiye Hafif Süvari Alayları teşkilatlandırılmaya başlandı. Bu alaylar, bölgedeki aşiretlerden oluşturulan süvari birlikleriydi. Amaçları arasında sınır güvenliğine katkı sağlamak, Rusya’dan gelebilecek tehditlere karşı savunmayı güçlendirmek ve aşiret liderlerini devletin askerî teşkilatıyla ilişkilendirmek bulunuyordu. Haydaranlı Kör Hüseyin Ağa da 1891 yılında bu teşkilata katılan isimler arasındaydı. İstanbul’da düzenlenen merasimlere katılmasının ardından kendisine paşalık rütbesi verildiği ve bölgede önemli bir askerî-siyasi konum kazandığı tarih araştırmalarında aktarılmaktadır. Haydaran aşiretinin bölgedeki nüfuzu ve askerî gücü, Haydaranlı Kör Hüseyin Paşa’nın yükselişinde belirleyici oldu. Bir Dönemin Gücü, Mücadelesi ve Çalkantıları Kör Hüseyin Paşa’nın hayatını yalnızca askerî unvanlarla anlatmak, yaşadığı dönemin bütün gerçekliğini anlamaya yetmez. Osmanlı İmparatorluğu’nun son yılları; siyasi değişimlerin, sınır mücadelelerinin, aşiretler arasındaki rekabetin ve büyük toplumsal sarsıntıların yaşandığı bir dönemdi.

1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Hamidiye Alayları‘nın yapısı değişmeye başladı. Hüseyin Paşa da diğer bazı alay komutanları gibi tutuklanma sürecini yaşadı. Daha sonraki dönemde birliklerin hafif süvari alayları olarak yeniden düzenlenmesiyle birlikte askerî yapılanmadaki yerini koruduğu, Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi‘nde görev aldığı kaynaklarda belirtilmektedir.

Tarihi Anlamak, Ecdadı Tanımaktır Kör Hüseyin Paşa’yı bugün anmak; geçmişi yalnızca övgülerle anlatmak ya da bir dönemi tek bir pencereden değerlendirmek değildir. Asıl mesele, o dönemin insanlarını, şartlarını, mücadelelerini ve kararlarını tarihî gerçeklik içerisinde anlayabilmektir. Patnos’un Tekmal köyünden çıkarak Osmanlı’nın Hamidiye Alayları içerisinde önemli bir mevkiye yükselen Haydaranlı Kör Hüseyin Paşa’nın hayatı da bu yönüyle araştırılmayı ve gelecek nesillere doğru bilgilerle aktarılmayı hak etmektedir.

Köklerini tanıyan nesiller, geleceğe daha sağlam adımlarla yürür.

Yukarı Çık